เห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์ โปรดแชร์....
การไปร่วมงานศพ คือการแสดงความเคารพต่อผู้ล่วงลับเป็นครั้งสุดท้าย และที่สำคัญไม่แพ้กัน คือการไปเพื่อให้กำลังใจครอบครัวของผู้เสียชีวิต ซึ่งกำลังอยู่ในช่วงเวลาที่อ่อนไหวและโศกเศร้าที่สุด การแสดงออกทั้งกิริยาและคำพูดที่เหมาะสม จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยปลอบประโลมจิตใจ และแสดงถึงความตั้งใจดีของเรา
บทความนี้จะสรุปข้อควรปฏิบัติและสิ่งที่ไม่ควรปฏิบัติในการไปร่วมงานศพ เพื่อให้เราสามารถแสดงความอาลัยได้อย่างถูกต้องและให้เกียรติครับ
1. สิ่งที่ควรทำ (Do’s)
- แต่งกายสุภาพ: ดังที่กล่าวไปในบทความก่อนหน้า (เรื่องการแต่งกาย) ให้เน้นสีดำ สีขาว สีเทา หรือสีกรมท่าที่สุภาพ เรียบร้อย ไม่ฉูดฉาด และไม่เปิดเผยร่างกายมากเกินไป
- ตรงต่อเวลา: ควรไปถึงงานก่อนเวลาพิธีการ (เช่น ก่อนพระสวด) เล็กน้อย เพื่อจะได้มีเวลาเคารพศพและทักทายเจ้าภาพ
- ปิดเสียงโทรศัพท์มือถือ: นี่คือสิ่งสำคัญที่สุด ควรปิดเสียง หรือตั้งเป็นระบบสั่น และงดการใช้โทรศัพท์โดยไม่จำเป็นระหว่างพิธีการ
- สำรวมกิริยา: เมื่ออยู่ในบริเวณงาน ควรเดินอย่างสงบ พูดคุยด้วยเสียงเบา ไม่หัวเราะ หรือแสดงกิริยาร่าเริง
- เคารพศพและเจ้าภาพ: เมื่อไปถึง ให้ไปจุดธูปเคารพศพ (ตามธรรมเนียม) หรือยืนสงบนิ่งแสดงความอาลัย จากนั้นจึงเข้าไปแสดงความเสียใจกับเจ้าภาพ
- ปฏิบัติตามพิธีการ: เมื่อพระเริ่มสวด ควรประนมมือฟังด้วยความสงบ หรือหากมีการเชิญให้วางดอกไม้จันทน์ ก็ควรปฏิบัติตามลำดับ
- อยู่ร่วมพิธี: ควรอยู่ร่วมในพิธีสวดพระอภิธรรมอย่างน้อยจนจบ 1 บท หรือจนจบพิธีการในวันนั้น หากไม่สามารถอยู่จนจบได้จริงๆ ควรกราบลาเจ้าภาพก่อนกลับ
2. สิ่งที่ควรพูด (Say)
หัวใจสำคัญของคำพูดคือ “ความจริงใจ สั้นกระชับ และให้กำลังใจ” ไม่จำเป็นต้องใช้คำพูดที่สวยหรู
- “ขอแสดงความเสียใจด้วยนะครับ/คะ”
- นี่คือคำพูดมาตรฐานที่ดีที่สุด เรียบง่าย แต่สื่อความหมายได้ครบถ้วน
- “เสียใจอย่างสุดซึ้งครับ/ค่ะ”
- ใช้ในกรณีที่ต้องการเน้นย้ำความรู้สึก
- “เป็นกำลังใจให้นะครับ/คะ”
- เป็นคำพูดที่ดีที่แสดงถึงการสนับสนุน
- “มีอะไรให้ช่วย บอกได้เลยนะ”
- (สำหรับเพื่อนหรือญาติที่สนิท) เป็นการเสนอความช่วยเหลือที่เป็นรูปธรรม
- กล่าวถึงผู้ล่วงลับในแง่ดี (หากเหมาะสม):
- เช่น “ท่านเป็นคนดีมาก” หรือ “หนู/ผม จะจดจำคำสอนของท่านไว้เสมอ” (ควรพูดสั้นๆ)
3. สิ่งที่ไม่ควรทำ (Don’ts)
- ไม่ส่งเสียงดัง: ห้ามพูดคุยเสียงดัง หัวเราะ หรือแม้แต่กระซิบกระซาบในลักษณะจับกลุ่มนินทา และควรดูแลเด็กเล็กไม่ให้วิ่งเล่นหรือส่งเสียงดัง
- ไม่เล่นโทรศัพท์มือถือ: การก้มหน้าไถมือถือ ดูโซเชียลมีเดีย หรือแม้แต่แชทในขณะที่อยู่ในพิธี ถือเป็นการไม่ให้เกียรติอย่างยิ่ง
- ไม่ถ่ายรูปพร่ำเพรื่อ: งดการถ่ายเซลฟี่ (Selfie) หรือการถ่ายภาพบรรยากาศงานในเชิงสนุกสนาน การถ่ายภาพศพหรือเจ้าภาพในขณะที่กำลังโศกเศร้าถือเป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสมอย่างยิ่ง
- ไม่วิพากษ์วิจารณ์งาน: ห้ามวิจารณ์การจัดงาน เช่น สถานที่คับแคบ อากาศร้อน อาหารไม่อร่อย หรือรูปแบบพิธีการ
- ไม่ชวนคุยเรื่องอื่น: หลีกเลี่ยงการพูดคุยเรื่องธุรกิจ การเมือง หรือเรื่องตลกขบขันที่ไม่เกี่ยวข้องกับงาน
- ไม่นั่งไขว่ห้าง (โดยเฉพาะต่อหน้าพระ): ถือเป็นกิริยาที่ไม่สำรวมในพิธีทางศาสนา
- ไม่แสดงความร่าเริงจนเกินงาม: แม้จะไปเจอกับเพื่อนเก่าที่ไม่ได้เจอนาน ก็ควรทักทายกันอย่างสงบ
4. สิ่งที่ไม่ควรพูด (Don’t Say)
คำพูดบางคำ แม้ผู้พูดจะมีเจตนาดี แต่ก็อาจไปกระทบกระเทือนจิตใจของเจ้าภาพโดยไม่ตั้งใจ
- “เขาเสียเพราะอะไร?” / “เป็นยังไงถึงเสีย?”
- เป็นคำถามที่สร้างความเจ็บปวดให้เจ้าภาพต้องเล่าซ้ำ หากเขาอยากเล่า เขาจะเล่าเอง
- “ฉันเข้าใจความรู้สึกเธอ” (I know how you feel.)
- ความสูญเสียของแต่ละคนไม่เหมือนกัน การพูดเช่นนี้อาจฟังดูเหมือนเราไปลดทอนความรู้สึกของเขา
- “อย่าร้องไห้เลย” / “ต้องเข้มแข็งนะ”
- การห้ามไม่ให้พวกเขาร้องไห้ คือการปิดกั้นการแสดงความเสียใจตามธรรมชาติ ควรสลับเป็น “ร้องไห้ได้เลยนะ” หรือ “อยู่ตรงนี้นะ” จะดีกว่า
- “ดีแล้วที่เขาไปสบาย” / “อย่างน้อยก็ไม่ทรมานแล้ว”
- แม้จะเป็นความจริงในบางกรณี แต่ในขณะนั้น ครอบครัวอาจยังไม่พร้อมที่จะ “ดีใจ” กับการจากไป
- “เวลาจะช่วยเยียวยาทุกสิ่ง”
- เป็นความจริง แต่ไม่ใช่สิ่งที่คนกำลังเสียใจอยากได้ยินในวินาทีนั้น
- “ตอนที่พ่อ/แม่ฉันเสียนะ…”
- หลีกเลี่ยงการดึงความสนใจกลับมาที่เรื่องของตัวเอง ปล่อยให้พื้นที่นี้เป็นของผู้สูญเสีย
บทสรุป
การไปร่วมงานศพคือการใช้ “หัวใจ” นำทาง การไปปรากฏตัวอย่างเงียบ ๆ และสำรวม นั่งฟังสวดอภิธรรมสักครู่ และมอบคำพูดที่จริงใจสั้น ๆ ให้กับเจ้าภาพ ก็ถือเป็นการให้เกียรติและให้กำลังใจที่ยิ่งใหญ่และเพียงพอแล้ว
